Bà
mẹ 2 con đã tìm ra được câu nói thần thánh chỉ với 6 từ đơn giản "CON
KHÔNG PHẢI ĂN MÓN ĐÓ" và nhờ nó mà cuộc chiến với thói biếng ăn của con
đã chấm dứt.
Khi con trai lớn của tôi được 18 tháng,
bé bắt đầu ngừng ăn khi thấy tôi đứng trước mặt. Bé nổi cáu liên tục
trong suốt bữa ăn, không ngớt dùng tay chỉ về phía tủ đựng bánh quy và
bánh mỳ. Bé từ chối ăn trái cây và rau xanh. Trong cơn tuyệt vọng, tôi
giấu rau trong món trứng bác và sinh tố rồi đuổi theo con khắp nhà với
một thìa lê nghiền đầy. Mỗi bữa tối trôi qua chẳng khác nào một cuộc
chiến buộc dây vào cổ bê con khi mà con bê bé nhỏ luôn lắc đầu từ chối
cái dây và cười khúc khích khi tôi bắt trượt.
Tôi vốn dĩ chẳng thích thú gì với bữa
tối khi không ngừng phải năn nỉ, phải thỏa hiệp với con tôi, khi đó 2
tuổi, chỉ để bé ăn thêm một thìa nữa và sau đó sẽ được nhận phần thưởng
với món tráng miệng. Tôi đã chán ngấy tới tận cổ rồi. Tôi không muốn tái
diễn tình cảnh đó với một cậu nhóc 6 tuổi hay 10 tuổi hay thậm chí là
một thiếu niên.
Vô tình, tôi đọc được cuốn sách của
Ellyn Satter xuất bản năm 2000, "Chila of Mine: Feeding with Love and
Good Sense" và đó đúng là cuốn sách thay đổi cuộc đời tôi, hoàn toàn
theo nghĩa đen. Satter, một nhà dinh dưỡng học có tiếng kiêm chuyên gia
trị liệu các vấn đề gia đình, đề xuất "sự phân chia trách nhiệm" cho bữa
ăn: cha mẹ quyết định thời điểm ăn, ăn món gì và ăn ở đâu, còn đứa trẻ
sẽ quyết định chúng có muốn ăn hay không và nếu có thì lượng ăn là bao
nhiêu. Luôn có thứ gì đó trên bàn ăn mà bạn biết con mình sẽ ăn, như cơm
hay trái cây hay bánh mỳ. Do đó, nguyên tắc là thực phẩm để thử nghiệm
luôn đi kèm với những món quen thuộc. Không cần phải ép buộc một đứa trẻ
"chỉ nếm" một thìa đồ ăn nào đó hay phải đạt được một lượng thức ăn
nhất định. Món tráng miệng có thể cần hoặc không, tùy thuộc vào việc trẻ
có muốn và có thể ăn bao nhiêu.
Satter đưa ra mô hình bữa ăn tối gia
đình, nơi người lớn dùng bữa cùng trẻ nhỏ và bọn trẻ sẽ được quan sát
cha mẹ chúng đã tận hưởng bữa ăn với đa dạng chủng loại thực phẩm như
thế nào.
Phương pháp này tỏ ra vô cùng hiệu quả -
mọi bi kịch đều tan biến như thể một quả bóng bay bị xì hơi. Tôi chuẩn
bị bữa ăn và đặt ra trước mặt con và thằng bé có thể ăn mà không có
những bình luận, nhận xét ra rả của tôi. Bé có thể chỉ lướt qua các món
trong vài giây nếu với bé, như vậy là đủ. Không có một lựa chọn khác cho
bữa tối và hai năm thực hành bữa tối như thế này, con trai tôi tỏ ra
biết nhiều thứ hơn trước.
Mỗi bữa tối trôi qua chẳng khác nào
một cuộc chiến buộc dây vào cổ bê con khi mà con bê bé nhỏ luôn lắc đầu
từ chối cái dây và cười khúc khích khi tôi bắt trượt (Ảnh minh họa).
Giờ con trai tôi gần 5 tuổi và bé vẫn
thích ăn thịt, bánh mỳ hơn ăn trái cây, rau củ nhưng nhờ chúng tôi dừng
việc gây áp lực và mặc cả với con nên con trai tôi cố gắng nếm và ăn
nhiều rau hơn trước, một cách hoàn toàn tự nguyện. Bé thậm chí còn thích
những thứ mà tôi không ngờ tới: đậu lentil hầm và gạo lứt, súp bí ngòi
và húng tây, đậu xanh và súp lơ nướng. Bé cũng không thích vài món mà
tôi đã nghĩ chắc chắn con phải mê mẩn lắm như mỳ Ý chẳng hạn. Và tất
nhiên, đôi khi, bữa tối ở nhà chúng tôi là "đồ ăn của trẻ con" - đùi gà
rán hay pizza, vì đó là những món yêu thích của con. Đôi khi đó là món
Thái - đồ ăn yêu thích của tôi bởi theo lý giải của Satter, sẽ tốt cho
trẻ nếu biết mọi thành viên trong gia đình, bao gồm chính bản thân trẻ
và cha mẹ, nếm thử món yêu thích của từng người.
Vậy 6 từ phép thuật giúp con tôi không
còn biếng ăn nữa là gì? "Con không phải ăn món đó". Phương pháp mới của
chúng tôi không có nghĩa là bé không bao giờ bày tỏ sự chán ghét hoặc
tuyên bố rằng bé sẽ chẳng ăn gì trong bữa tối. Trên thực tế, có những
ngày, con trai tôi nhìn chằm chằm vào đĩa ăn của bé rồi nói một cách bực
bội: "Mẹ này, con muốn một bữa ăn tử tế mà" - thứ mà sau 1 giờ đồng hồ
đứng bếp, tôi chỉ muốn gạt hết cả bàn ăn đi và hét lên như một... người
điên. Nhưng mỗi lần con trai tôi nói thế, tôi chỉ bình thản đáp lại:
"Con không cần ăn món đó" và tiếp tục chăm chú vào suất ăn của mình.
Phát hiện lớn nhất của tôi là cách này
cho phép tôi dừng việc nài ép con trai tôi ăn - và hơn thế, còn ngừng
việc kiểm soát thứ bé muốn ăn. Bởi vì bữa ăn tôi chuẩn bị luôn đảm bảo
khoa học và sự đa dạng, tôi vẫn có thể thưởng thức món ăn của mình và để
bé ăn hay không ăn, mà không phải stress tới mức phát rồ. Tôi không có
trong đầu một danh sách kiểu như "con tôi sẽ ăn gì".
Nó cũng giúp tôi không phải túi bụi
chuẩn bị đồ ăn theo yêu cầu nữa. Tôi nấu bất cứ thứ gì tôi muốn ăn và
nếu con trai tôi không muốn nếm thử, kiểu như bánh thịt nướng nhân bí đỏ
và xúc xích trong cùng một bữa, điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào bé. Vẫn
sẽ có bánh mì tỏi nướng một bên và cà rốt trong món salad và tôi có thể
cũng sẽ thêm vào vài miếng táo trên đĩa ăn của cả nhà. Ở lần thứ 20 tôi
bày một món nào đó ra bàn, có thể con trai tôi mới thử nếm một miếng,
nhưng trong lúc tôi vui vẻ với món bánh thịt nướng thì con trai út của
tôi ăn xúc xích với bí đỏ. Rõ ràng, không có gì bị lãng phí.
Cách này cũng giúp gia đình tôi hoàn
toàn xóa bỏ cuộc chiến quyền lực vốn luôn đi kèm với nỗ lực "cho con
ăn". Nó còn cho phép các con tôi chú ý tới tín hiệu phát đi từ chính cơ
thể mình. Hóa ra, con trai đầu lòng của tôi không hề ăn nhiều vào bữa
tối, dù tôi có nấu món gì đi nữa. Đơn giản là bé không đói vào buổi tối.
Vì vậy, tôi cố gắng chuẩn bị các bữa ăn trước đó trong ngày nhiều dinh
dưỡng nhất có thể và không quá lo phiền về bữa tối.
Chúng tôi đã không còn biến bữa ăn và
thức ăn thành phần thưởng hay hình phạt nữa. Đây là điều rất có ý nghĩa
vì tôi cho rằng nó sẽ giúp các con tôi không mang nặng tư tưởng phân
biệt cái gì tốt - cái gì xấu, vốn rất dễ bị lẫn lộn, bị đánh đồng trong
nhiều trường hợp. Con tôi không phải cố nuốt thêm một thìa súp để được
thưởng một cây kem và chúng tôi cũng không phải ép con lờ đi chính nhu
cầu cơ thể mình mà ăn thứ bé không muốn.
6 từ "Con không phải ăn món đó", nói
bằng giọng nhẹ nhàng, không có sự gắt gỏng hay bực bội gì trong đó, thực
sự đã thay đổi cuộc đời tôi. Tôi áp dụng nó với con trai thứ hai của
tôi, giờ đã 2 tuổi, và đạt thành công rực rỡ. Đôi khi, bé cũng không
thèm ăn lấy một miếng trong bữa tối và tôi đã phải chiến đấu với mình để
không cố đút cho còn vài thìa khi bé đang xem tivi. Và tôi đã kìm lòng
được.
Vài nét về tác giả:
Leigh Anderson là một chuyên gia về trò
chơi, nhà văn kiêm phóng viên. Cô cũng là tác giả cuốn sách "The Game
Bible". 3 năm gần đây, cô dành nhiều thời gian để thử nghiệm các trò
chơi trong cuốn sách, phỏng vấn những nhà sáng tạo game hàng đầu và tham
gia các sự kiện "Ra ngoài và Chơi" diễn ra trên khắp nước Mỹ. Cô có
nhiều bài viết trên tạp chí Men's health, Jane, trang Newsweek.com,
Parenting và Salon. Hiện cô đang sống tại Brooklyn, New York